Facebook
24 marca 2019 21:00
Imieniny: Gabriela, Marka, Gabora
A A A
FAIL (the browser should render some flash content, not this).
FAIL (the browser should render some flash content, not this).
FAIL (the browser should render some flash content, not this).
Kampania:Znamię! Znam je? czyli co musisz wiedzieć o czerniaku skóry!
Redaktor: Yvetta Walecka    26.02.2019. Drukuj Powiadom Znajomego

W 2019 roku Powiat Gorlicki na zaproszenie Studenckiego  Koła Naukowego ONKOMA działającego przy Klinice Gastroenterologii Onkologicznej w Centrum Onkologii – Instytucie im. Marii Skłodowskiej-Curie - przystąpił do udziału w Ogólnopolskim programie profilaktyki czerniaka. Celem kampanii edukacyjnej „Znamię! Znam je?” jest upowszechnienie wiedzy na temat czerniaków oraz budowanie właściwych prozdrowotnych postaw młodzieży szkół.

Czerniak jest nowotworem złośliwym skóry. Najczęściej pojawia się na skórze, ale także w obrębie ust, nosa oraz gałki ocznej. Czerniak charakteryzuje się bardzo agresywnym wzrostem oraz wczesnymi  licznymi przerzutami, które są trudne  leczeniu farmakologicznym. To oznacza, że czerniak szybko przechodzi z  choroby miejscowej (rozwijającej się w  jednym miejscu na skórze)w postać rozsianą tzw. uogólnioną. Czasem wystarczą 3 miesiące, aby czerniak zaatakował cały organizm. Jednak, usunięcie  czerniaka miejscowego, kiedy choroba nie jest jeszcze zaawansowana pozwala na wyleczenie nawet 80% chorych. Dlatego tak ważne  jest szybkie i prawidłowe rozpoznanie tego nowotworu. Czerniak jest nowotworem, który łatwo dostrzec, gdyż rozwija się na skórze.
Czerniak to najczęściej nowa zmiana na skórze. Jednak część zwykłych znamion może ,, zrakowieć” czyli zamienić się w czerniaka.

W  Polsce co roku odnotowuje się ok. 50.000 przypadków nowych zachorowań na nowotwory skóry, w tym 3000 zachorowań na czerniaki.Czerniak jest najbardziej agresywnym nowotworem skóry i  jednym z najbardziej agresywnych nowotworów w ogóle.Stanowi tylko 6% wszystkich nowotworów skóry, ale aż 80% chorych na czerniaki umiera z powodu choroby, średni czas przeżycia od momentu diagnozy to 6-8 miesięcy. Liczba zachorowań na  czerniaka w Polsce podwaja się co 10 lat. Najczęściej na czerniaki chorują mężczyźni w wieku ok. 50 lat – jest to wynik wieloletniej niewłaściwej ekspozycji na słońce. Czerniak jest jednym z  najczęstszych nowotworów występujących wśród nastolatków, którzy często  korzystają z  solarium, nie stosują filtrów słonecznych  i przebywają  na słońcu w godzinach najwyższego promieniowania.
Kto jest w grupie ryzyka zachorowania na czerniaka?
Około 25% Polaków ma jasną  lub bardzo jasną karnację, która łatwo ulega poparzeniom słonecznym  - to osoby, które właściwie w ogóle nie powinny korzystać z kąpieli słonecznych.
Dodatkowo ok. 40% Polaków ma jasną karnację, która, mimo iż  jest bardziej odporna na promieniowanie słoneczne, nadal jest fenotypem skóry, który mieści nasz naród  w grupie o wysokim stopniu ryzyka zachorowania na czerniaka.
Osoby najbardziej narażone na rozwój czerniaka to osoby:

  • o  jasnych rudych włosach,
  • o jasnych oczach,
  • o jasnej lub bardzo jasnej cerze,
  • z piegami i/lub znamionami, które łatwo ulegają poparzeniom słonecznym, słabo tolerują słońce, opalają się z dużym trudem lub w ogóle, u  których w rodzinie występował czerniak.

Osoby te bezwzględnie powinny unikać słońca oraz całkowicie  zrezygnować z solarium.
Grupą  szczególnie narażoną na  poparzenia słoneczne są dzieci. Ich skóra nie jest jeszcze dojrzała i nie potrafi obronić się  przed silnym promieniowaniem słonecznym. Poparzenia słoneczne wśród  dzieci, które niestety nie są  rzadkie, podnoszą dwukrotnie ryzyko zachorowania na  czerniaka w przyszłości.

Jak wygląda czerniak, czyli ABCDE Czerniaka
Warto znać cechy czerniaka określane za pomocą kryteriów ABCDE:
A.  asymetria np. znamię „wylewające” się na jedną  stronę,
B. brzegi poszarpane, nierównomierne, posiadające zgrubienia,
C. czerwony lub czarny niejednolity kolor
D. duży rozmiar, wielkość zmiany powyżej 0,5 cm,
E. ewolucja, czyli postępujące zmiany zachodzące w znamieniu.

Wszystkie znamiona, narośla, pieprzyki, które mają te cechy  zostaną zbadane przez lekarza dermatologa lub chirurga onkologa i w razie jakichkolwiek wątpliwości wycięte. Swędzenie, krwawienie i pękanie znamienia jest sygnałem alarmowym do natychmiastowej konsultacji!

Sprawdź czy rozpoznasz czerniaka?
Warto sprawdzić swoją wiedzę oraz czujność przechodząc przez krótki internetowy  quiz  „Znamię! Znam je?”  Gra przedstawia sześć różnych znamion a rolą gracza jest sprawdzić czy prawidłowo odróżnia czerniaka od niegroźnych zmian skórnych. Gra dostępna jest na stronie www.akademiaczerniaka.pl
 Pod linkiem niżej można przejść szybki kurs samooceny skóry:
www.akademiaczerniaka.pl
 
Jak się ochronić przed czerniakiem - Złote Zasady profilaktyki czerniaka

  1. Nie opalaj się w solarium! W przypadku młodych ludzi jest to najważniejszy czynnik wywołujący czerniaki.
  2. Unikaj przebywania w pełnym słońcu w godzinach 11.00-16.00
  3. Ochrona skóry: stosuj filtry UV, noś czapkę i okulary przeciwsłoneczne – latem nawet  podczas pochmurnych dni należy  stosować  ochronę. Pamiętaj o ochronie także podczas uprawiania sportu na świeżym powietrzu!
  4. Raz w miesiącu oglądaj swoją skórę – sprawdź czy Twoje znamiona nie zmieniają się lub czy nie pojawiają się nowe.
  5. Jeśli zauważysz, że coś podejrzanego dzieje się z Twoim znamieniem, udaj się do dermatologa lub chirurga-onkologa.
  6. Przynajmniej raz na rok odwiedzaj dermatologa lub chirurga-onkologa, aby sprawdził czy wszystko w porządku.

Więcej informacji na stronie www.akademiaczerniaka.pl oraz na fanpage-u kampanii „Znamię. Znam je” www.facebook.com/znamieznamje
Informacja opracowania na postawie materiałów Akademii Czerniaka sekcji Naukowej Polskiego Towarzystwa Chirurgów Onkologów
Joanna Tenerowicz-Napora
Samodzielne Stanowisko ds. Zdrowia

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
KONTAKT
Starostwo Powiatowe w Gorlicach
38-300 Gorlice
ul. Biecka 3
tel.: (018) 353 53 80
fax: (018) 353 75 45
mail: starostwo@powiatgorlicki.pl