• 08 sierpnia 2020
  • Imieniny:  Cypriana, Emiliana, Dominika

Zagroda Maziarska  to niewielki skansen, położony w malowniczej wsi Łosie.  Ci którzy trafili tu przypadkiem, spodziewają się spotkania z historią Madziarów, inni -  z  wyśmienitą kuchnią węgierską.  Tylko osoby, które zwiedziły skansen, już nigdy nie pomylą Madziara z maziarzem. Dowiedzą się także do czego służy drogocenny dziegieć i jak zrobić maź – potrzebną do smarowania osi drewnianych wozów.

W Zagrodzie pośród wielu innych eksponatów, stoją dwa konne wozy zwane z węgierska sekerami. Jeden na drewnianych, drugi na gumowych kołach.  Na każdym z nich zawieszona jest lampa. Lampa – jak to lampa, oświetlała drogę, gdy zapadał zmrok. Jej wnętrze wypełnione było naftą, a nafty – w Łosiu było pod dostatkiem. Niektórzy, kupowali ją w destylarniach lub składach w Gorlicach czy pobliskiej  Ropie. Łosianie, potrafili ją zrobić sami. Wystarczyła do tego beczka wypełniona ropą, pod którą rozpalano ogień i długa metalowa  rurka. Potrzebna też była determinacja, ostrożność i odwaga. A tej  - ludzie tu mieli pod dostatkiem. W Łosiu bowiem mieszkali maziarze, którzy nie bali się ciężkiej pracy i nieznanego świata. Maziarzem zostawał tutaj każdy dorosły mężczyzna. Od dziecka uczył się, jak zrobić maź, benzynę, naftę i smary potrzebne w warsztatach, folwarkach, fabrykach.  A przede wszystkim - umiał je dobrze sprzedać.  Już przed I wojną światową z gospodarstw w Łosiu, wyruszały ciężkie wozy wypełnione beczkami. Docierały na Litwę, Łotwę, Ukrainę,Węgry, jeździły po całym obszarze ziem polskich. W 1934 roku w drogę wyjechało 335 wozów maziarskich, a wraz z nimi 335 lamp naftowych. W Zagrodzie lampy są dwie. Jedna  ma kolorowe szybki, druga ognioodporne szkło i napis z nazwą największego światowego producenta  lamp naftowych -  Feuerhand, made in Germany. Latarnie takie powszechnie używane były do oświetlania wozów konnych. Drucianym uchwytem maziarz mocował je boku wozu po to, aby nadjeżdżający z naprzeciwka pojazd mógł po zmroku określić szerokość mijanego pojazdu. W Galicji, podobnie jak w terenie całej Monarchii Habsburskiej do 1918 roku obowiązywał ruch lewostronny, dlatego też lampę maziarz  wieszał po prawej stronie wozu.  Po wprowadzeniu w okresie międzywojennym ruchu prawostronnego, lampę wieszano po lewej stronie. Przed II wojną światową oświetlanie wozów nie było powszechne. Obowiązek wprowadzony został w czasie II wojny światowej i utrzymany po jej  zakończeniu.

Tekst i zdjęcia Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów

More Joomla Extensions

POWIAT GORLICKI TO:

110000 MIESZKAŃCÓW
996 KM2 POWIERZCHNI
37 PROJEKTÓW EU
STAROSTWO POWIATOWE W GORLICACH

ul. Biecka 3, 38-300 Gorlice
woj. małopolskie
www.powiatgorlicki.pl
tel.: (018) 353 53 80
fax: (018) 353 75 45
starostwo@powiatgorlicki.pl

Godziny pracy:

Poniedziałek - piątek 7.30 - 15.30

GORLICE

49°39'44.9"N 21°09'39.4"E