Trudno w to uwierzyć, to fakt. Wszak w naszych czasach ropa naftowa rodzi nieodmienne skojarzenia z Zatoką Perską, śnieżnobiałymi szatami wyznawców Allacha i godnym opowieści z tysiąca i jednej nocy przepychem orientalnych pałaców.

A jednak zanim dynastia saudyjska złożyła pierwszy miliard petrodolarów w bankach szwajcarskich, zanim w Kuwejcie i Basrze na piaszczystych wydmach stanął pierwszy szyb, w mało komu znanych Gorlicach już pracowała pierwsza na świecie kopalnia ropy naftowej i płonęła pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa. Tak, to prawda - to Ziemia Gorlicka jest kolebką światowego przemysłu naftowego.

Początki wykorzystania ropy naftowej na tych terenach giną w pomroce dziejów i można zaryzykować twierdzenie, że ropę używano praktycznie od chwili natknięcia się na nią. Było to o tyle łatwe, że pod Gorlicami występowały bogate złoża ropy płytkopokładowej, która samoczynnie wypływała na powierzchnię. Już Władysław Łokietek używał ropy do lamp sygnałowych na trakcie

węgierskim, w czasie walk z Niemcami o zjednoczenie kraju. Podobnie używali ropy mieszczanie bieccy, chcąc dopomóc strudzonym kupcom na południowych szlakach handlowych. Najgłośniejsza histor  z ropą naftową w tle związana jest z osobą Seweryna Bonera, notabla krakowskiego i pro-minenta bieckiego. Tenże, w 1530 roku szukał złota we wsi Ropa pod górą Chełm. Podczas prac natknął się na tak duże złoża ropy, że ta zalała mu kopalnię. Od tej pory Bonera ścigało szydercze powiedzenie: "ten co złota szukał, ropą się opłukał".

Od XVI wieku napotykamy na coraz więcej informacji pisanych o ropie i jej zastosowaniach pod Gorlicami - oprócz funkcji sygnalizacyjnych, ropy używano także do konserwacji drewna. Pomiędzy XVI a XVII

wiekiem zapotrzebowanie na ropę niepomiernie wzrosło. Za czasów Jana Kazimierza, zasłużeni żołnierze dostawali grunty w Męcinie Wielkiej (dziś gmina Sękowa), ze specjalnym przywilejem zbierania występującego tu "tłuszczu ziemnego". Wiek XVIII przynosi już nie tylko wzmianki, ale i początki systematyzacji wiedzy o ropie, czym parali się na przykład Stanisław Staszic i Ludwik Zejszner. Od nich wiemy, że ropę poczęto już prymitywnie wydobywać, a gama jej zastosowań była już imponująca. Lżejszych jej gatunków używano do oświetlania pomieszczeń, a cięższe były doskonałymi smarami do wozów, uszczelniaczami do łodzi, konserwowały narzędzia żelazne, zmiękczały skóry itd. Ropy używano także jako leku - zwalczano nią wrzody, liszaje, choroby gardła, choroby owiec i bydła i wiele innych. W pierwszej połowie XIX wieku na Ziemi Gorlickiej istniały już całe rodziny chłopskie jak np. Haluchów, które wcale nieźle żyły z eksploatacji studni roponośnych. "Skałolej", "porkura", nafta", "kamfina" to nazwy ropy z tych czasów. Wielu chłopów galicyjskich, Żydów, naukowców i austriackich urzędników salinarnych głowiło się nad sposobem destylowania ropy naftowej, gdyż zdawano sobie sprawę, że z ropy "nowe źródło intraty okazać się może".

Przewidywał to także właściciel Kobylanki koło Gorlic, książe Stanisław Jabłonowski. W 1852 roku uzyskał zezwolenie władz górniczych na wydobycie ropy naftowej na terenie podgorlickich Siar i Sęko-wej. I tak oto, nie w Teksasie, nie w Iraku i nie w Kuwejcie, ale właśnie w Siarach, w Pus-tym Lesie, w 1852 roku stanął pierwszy na świecie szyb naftowy! To był milowy krok w XX wiek.

Drugi, jeszcze donioślejszy, wykonał skromny farmaceuta, Ignacy Łukasiewicz.

Ten, po umiarkowanych sukcesach w destylacji ropy we Lwowie, w 1853 roku przeniósł się do Gorlic i tutaj, po szeregu nieudanych prób, opracował idealny destylat ropy i model lampy i zastosował je w praktyce w 1854 roku. Wtedy to w dzielnicy Gorlic Zawodzie, zapłonęła pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa. Z tą chwilą, przemysł naftowy a z nim cały świat wkroczył w nową erę.

Wynalazki Łukasiewicza spowodowały erupcyjny wręcz rozwój przemysłu naftowego. Wybuchła "gorączka naftowa", w wyniku której w latach 1873 - 74 na terenie dzisiejszego powiatu gorlickiego istniało co najmniej 70 przedsiębiorstw naftowych, które łącznie posiadały ponad 700 szybów i zatrudniały co najmniej 500 pracowników. Jeszcze dobitniej rolę Gorlic podkreślają dane z roku 1881 - istniało już 108 przedsiębiorstw naftowych, a w samych tylko Siarach, mateczniku przemysłu naftowego, pracowało prawie 500 robotników! Miało to pierwszorzędne konsekwencje dla miasta - w 1877 roku powstało Krajowe Towarzystwo Naftowe z siedzibą w Gorlicach, a jego prezesem został Ignacy Łukasiewicz. Jako organ prasowy KTN, w Gorlicach rozpoczęto wydawanie pierwszego na świecie pisma naftowego "Górnik". W podgorlickim Krygu założono prawdopodobnie szkołę wiertaczy, którą ukończył przyszły "szejk" galicyjski i "niezwykły szczęściarz" Władysław Długosz. W Krygu dokonano również pierwszych prób wiercenia tzw. metodą kanadyjską, za sprawą Williama Henry'ego MacGarvey'a, sprowadzonego do Polski przez Stanisława Szczepanowskiego.

To były złote czasy Gorlic.
Jakkolwiek Ziemia Gorlicka jeszcze w latach między-wojennych była terenem wydobywczym, to jednak naftowy punkt ciężkości przeniósł się na wschód, od czasów, gdy w 1896 roku Władysław Długosz i Jan Rączkowski odkryli przebogate złoża ropy pod Borysławiem.

Nie zmienia to podsta-wowych faktów - na Ziemi Gorlickiej narodził się światowy przemysł nafto-wy. Przez tę Ziemię przewinęli się pionierzy tego przemysłu, tu zdobywali wiedzę, tu dokonywali wynalazków, które potem zastosowano na całym świecie. Stad wyszły całe zastępy wykwalifikowanych pracowników, którzy byli rozchwytywani i zatrudniani przez potężne korporacje naftowe na całym świecie - w Indonezji, Rosji, Peru. Dzięki temu przemysłowi Gorlice stały się sławne i bogate - gdy w 1874 roku miasto spustoszył pożar, odbudowa trwała zadziwiająco krótko.

Pomimo "nędzy galicyjskiej", tak trafnie spuentowanej przez Stanisława Szczepanowskiego, region gorlicki był dzięki ropie jednym z najzasobniejszych.