11 grudnia 2016 01:16
Imieniny: Damazego, Waldemara, Artura
A A A
FAIL (the browser should render some flash content, not this).
FAIL (the browser should render some flash content, not this).
FAIL (the browser should render some flash content, not this).
Łużna
Redaktor: Administrator    14.05.2009. Drukuj Powiadom Znajomego

Położenie

Gmina Łużna położona jest na terenie Pogórza Ciężkowickiego i Obniżenia Gorlickiego. Urozmaicony krajobraz gminy ukształtowany w okresie alpejskich ruchów górotwórczych charakteryzuje się malowniczymi dolinami, wzgórzami o łagodnych zboczach, przecinanymi przez liczne wąwozy i strumienie. Wchodzi ona w skład Powiatu Gorlickiego i zajmuje jego północno - wschodnią część, graniczy z Gminą Grybów (Powiat Nowosądecki), Bobowa, Moszczenica, Gorlice (Powiat Gorlicki).

Dane statystyczne

Gmina zajmuje powierzchnię 56,2 km2 i zamieszkuje ją ok. 8 200 mieszkańców. W skład gminy wchodzą wsie: Łużna, Szalowa, Wola Łużańska, Mszanka i Biesna.

Historia

Najstarszą wsią na terenie Gminy Łużna jest wieś Szalowa, pierwsza wzmianka w źródłach historycznych pochodzi z 1357 roku. Istniała już tu parafia, nic więc dziwnego, iż powstanie wsi datuje się co najmniej na XIII wiek. Rozwój Szalowej nastąpił w wieku XIV zwłaszcza za panowania Kazimierza Wielkiego. Sama Łużna wzmiankowana jest po raz pierwszy w 1414 roku. Do 1418 roku należała do rodu Myszków, a następnie przeszła na rzecz Bobowskich - gałęzi rodu Gryfitów. W XVI wieku Łużną kupił Jam Potocki - dziadek poety Wacława Potockiego. Z 1418 roku pochodzi pierwsza informacja źródłowa na temat woli Łużańskiej. Nazwa osady wskazuje na wtórny względem Łużnej charakter, jako że wole oznaczały nowe osady, a osadnicy prawdopodobnie wywodzili się z Łużnej. W Woli Łużańskiej w 1621 roku na świat przyszedł Wacław Potocki, syn Adama i wnuk Jana, najwybitniejszy polski poeta XVII wieku. W 1646 roku stał się on właścicielem dworu w Łużnej, a następnie wyłącznym właścicielem całej wsi. Nieco wcześniej niż Łużna, bowiem już w 1403 roku pojawia się a źródłach pisanych Biesna. Od 1434 roku Biesna wchodziła w skład dóbr Gryfitów - Bobowskich. W związku z tym, że trudno określić datę powstania Biesnej, przyjmuje się, że był to wiek XIV. Dokładnie natomiast możemy określić czas lokalizacji wsi Mszanka. Miała ona miejsce za czasów Kazimierza Wielkiego w 1464 roku, z którego to roku pochodzi wspominający o lokalizacji Mszanki dokument. Mszanka aż do rozbiorów pozostała własnością królewską i wchodziła w skład uposażenia starostwa bieckiego.

Zabytki

Łużna: - Kościół parafialny p. w. Św. Marcina Biskupa - trzynawowy, bazylikowy, neogotycki, wzniesiony w latach 1865 - 1872. Wewnątrz świątyni cenne i warte uwagi są dwa ołtarze późnobarokowe z XVII wieku oraz barokowy krucyfiks pochodzący prawdopodobnie ariańskiej kaplicy w Woli Łużańskiej. Kościół został wpisany do rejestru zabytków. - Cmentarz wojenny nr 120 (Łużna - Pobrzezie) założony w 1915 roku, zaprojektowany i wykonany przez J. Szczepkowskiego. Znajdują się tu 142 groby (115 pojedynczych i 27 rzędowych). Ozdobą cmentarza jest pomnik w kształcie murowanego kamiennego sarkofagu o wysokości 5 mwtrów. Cmentarz wpisany do rejestru zabytków. - Cmentarz Wojenny nr 122 (Łużna - Pustki) założony w 1915 roku, zaprojektowany i wykonany przez J. Szczepkowskiego. Znajduje się tu 18 grobów (3 pojedyncze i 15 rzędowych). - Cmentarz Wojenny nr 123 (Łużna - Pustki) założony w 1917 - 1918 roku, zaprojektowany i wykonany przez J. Szczepkowskiego i D. Jurovica, wpisany do rejestru zabytków. Szalowa: - Kościół parafialny p. w. Św. Michała Archanioła pochodzi z XVIII wieku i jest najbardziej charakterystycznym reprezentantem barokowych tendencji w polskich świątyniach drewnianych. Do najcenniejszych elementów wyposażeniowych kościoła należą drewniane, kolumnowe ołtarze późnobarokowe z bogatą dekoracją rokokową z około połowy XVIII wieku, ołtarz główny i sześć ołtarzy bocznych. Wzniesiony został z drewna jodłowego w konstrukcji zrębowej. Kościół jest wpisany do rejestru zabytków. - Zespół dworski w Szalowej. Dwór z czterokolumnowym portykiem wraz z drewnianymi zabudowaniami gospodarczymi. Wybudowany w I połowie XIX wieku, otoczony resztką parku ze starodrzewem. Biesna: - Zespół parkowo - dworski powstał prawdopodobnie na początku XIX wieku, z tego też okresu pochodzą zabudowania gospodarcze oraz park. Park w Biesnej razem z dworem i spichlerzem posiada elementy układy krajobrazowego z XIX wieku. Dwór wpisany do rejestru zabytków. - Cmentarz wojenny nr 121 w Biesnej założony w 1914 roku, zaprojektowany i wykonany przez J. Szczepkowskiego. Znajduje się tu 49 grobów (34 pojedyncze i 15 masowych). Pochowano tu 138 poległych żołnierzy. Przy wejściu stoją dwa słupy o wysokości 5 metrów, zwieńczone szerokimi kapitelami. Na tylnej ścianie cmentarza wznosi się 7 - metrowa ściana pomnika mająca u podstawy 11 metrów szerokości, zwieńczona kamiennym krzyżem. Cmentarz wpisany do rejestru zabytków.

Turystyka lokalna

Szlak niebieski
Szalowa - Bucze (1 h 30 min) - Łysa Góra (2 h 45 min) - Gorlice, ul. Stróżowska (3 h 15 min) - Cmentarna Góra (3 h 15 min - 3 h 30 min). 15 km, GOT 13 pkt.
Szlak zielony
Szalowa - Osiedle (30 min) - Osiedle Szerokie (40 min) - Osiedle Moroń (1 h 15 min) - Jankowa PKP (2 h) - Bobowa (2 h 15 min - 2 h 30 min). 11km, GOT 10 pkt.
Wycieczka, na Maślaną Górę bez znaków.
Ścieżka rowerowa na Górę Pustki.
Szlak Architektury Drewnianej
Trasa nr IV przebiegająca przez m. in. Szalową.

Atrona internetowa: www.luzna.pl

1.
1.jpg
2.
2.jpg
3.
3.jpg
4.
4.jpg

 
KONTAKT
Starostwo Powiatowe w Gorlicach
38-300 Gorlice
ul. Biecka 3
tel.: (018) 353 53 80
fax: (018) 353 75 45
mail: starostwo@powiatgorlicki.pl