Po³o¿enie:
Gmina Gorlice po³o¿ona jest po³udniowo - wschodniej czê¶ci województwa ma³opolskiego na pograniczu Pogórza Karpackiego i Beskidu Niskiego, w dorzeczu rzeki Ropy na trasie Nowy S±cz - Sanok i Tarnów - Gorlice - Konieczna (przej¶cie graniczne ze S³owacj±). Krajobraz gminy jest zró¿nicowany górzysto - lesisto - pagórkowaty. Gmina otacza pier¶cieniem miasto powiatowe Gorlice, pe³ni±cego funkcjê g³ównego o¶rodka gospodarczego., us³ugowego i kulturalnego, bêd±cego jednocze¶nie centrum administracyjnym gminy.
Dane statystyczne
Obszar gminy wynosi 103 km2 i zamieszkuje go oko³o 16,5 tys. mieszkañców. Gminê tworz± wsie: Bielanka, Bystra, Dominikowice, Klêczany, Kobylanka, Kwiatonowice, Ropica Polska, Stró¿ówka, Szymbark, Zagórzany.
Historia
Wsie wchodz±ce w sk³ad gminy maj± wielowiekowy rodowód. ¬ród³a historyczne wymieniaj± niektóre miejscowo¶ci ju¿ w XII wieku. Do najstarszych nale¿y Szymbark - siedziba rodu G³adyszów herbu Gryf oraz Dominikowice - za³o¿one przez Pieni±¿ków rodu Odrow±¿. Rozwój przemys³owy gminy w XIX wieku zwi±zany by³ z odkryciem ropy naftowej, zwanej olejem skalnym. Tu powsta³y pierwsze szyby naftowe i destylarnie, bêd±ce zacz±tkiem polskiego przemys³u naftowego. W 1852 roku w Kobylance ksi±¿ê Stanis³aw Jab³onowski rozpocz±³ destylacjê ropy naftowej i produkcjê asfaltu. Odkrycie z³ó¿ ropy sprowadzi³o tu Ignacego £ukasiewicza. Archaiczny sprzêt wydobywczy, kiwony i trójnogi, zobaczyæ mo¿na na ekspoatowanych do dzi¶ polach naftowych w Kobylance i Dominikowicach.
2 maja 1915 roku rozegra³a siê pod Gorlicami jedna z najwiêkszych bitew I Wojny ?¦wiatowej, okre¶lana mianem „Operacji Gorlickiej”. Tu mia³y miejsce najd³u¿sze i najbardziej zaciête walki na froncie wschodnim. ¦wiadectwem stoczonych bojów s± liczne, wkomponowane w naturalny pejza¿ cmentarze wojenne. Miejsca te ostatnio pieczo³owicie restaurowane, zas³uguj± na szczególn± pamiêæ i szacunek turystów przemierzaj±cych Szlak Cmentarzy Wojennych z I Wojny ¦wiatowej. Na terenie gminy Gorlice po³o¿onych jest 12 cmentarzy - w Stró¿ówce 5, Szymbarku 3, Kobylance 2 Ropicy Polskiej 1 i Zagórzanach 1.
Zabytki
Szymbark: - Renesansowy dwór obronny (kasztel) rodu G³adyszów. - O¶rodek Budownictwa Ludowego (skansen) - obiekty dawnej wsi pogórzañskiej (cha³upy, ku¼nia, wiatraki, olejarnia, stodo³a, obora). - Dworek mieszczañski z pocz±tków XX wieku - z ekspozycj± tradycyjnego salonu i kuchni. - Szkolne Muzeum Regionalne Gryf - sztuka ludowa, lampy naftowe, ikony, regionalia. - Modrzewiowy ko¶ció³ p. w. ¶w. Wojciecha z 1782 roku z barokow± fasad±. - Cerkiew p. w. Narodzenia Bogurodzicy z 1821 roku w przysió³ku Wólka. Cerkiew, drewniany ko¶ció³ i skansen nale¿± do Szlaku Architektury. - Drewniany dworek i park dworski z okazami lip i magnolii w przysió³ku Szymbark Bystrzyca. Obecnie siedziba stacji naukowej Instytutu Geografii PAN. - Cmentarze wojenne nr 73, 74, 75. - Masyw Ma¶lanej Góry (753m npm) - rezerwat przyrody Jelenia Góra, obszar 12 hektarów, osuwiskowe jezioro „Morskie Oko”. Bielanka: - Stare chy¿e (chaty) ³emkowskie, prywatne muzeum ³emkowskie. - Cerkiew drewniana p. w. Opieki Bogurodzicy z XVIII - wiecznym ikonostasem i XVII - wiecznymi ikonami. Obecnie s³u¿y katolikom obrz±dku rzymskokatolickiego, grekokalickiego i prawos³awnym. Bystra: - Murowany dwór rodziny Groblewskich, obecnie siedziba Zespo³u Szkó³ Agrobiznesu. Ropica Polska: - Rze¼ba figularna „Grupa Ukrzy¿owania”. - Krzy¿ Milenijny. - XIX - wieczna figura ¶w. Barbary. - Cmentarz wojenny nr 86. Stró¿ówka: - Cmentarze wojenne nr93, 94, 95, 96, 97. Kobylanka: - Sanktuarium Pana Jezusa Ukrzy¿owanego s³yn±ce z odpustów, pielgrzymek i bogatego wystroju ¶wi±tyni. pó¼nobarokowy ko¶ció³ jest licznie odwiedzany przez wiernych dla uznanego za cudowny obraz Jezusa Kobylañskiego. Obraz podarowany w II po³owie XVII wieku ówczesnemu w³a¶cicielowi Kobylanki i pos³owi w Watykanie Janowi Wielkopolskiemu przez papie¿ Innocentego XI. - Kiwony i trójnogi - dawny sprzêt do wydobywania ropy naftowej. - Neogotycka kaplica. - Cmentarze wojenne nr 99, 100. Dominikowice: - Kiwony i trójnogi - dawny sprzêt do wydobywania ropy naftowej. - Drewniany XIX - wieczny krzy¿. Zagórzany: - Zespó³ pa³acowo -parkowy. pa³ac w stylu neogotyckim wybudowany w latach 1835 - 1839 na zlecenie Tadeusza Skrzyñskiego. Bywali tutaj Wincenty Pol i Artur Grottger. W dwudziestoleciu miêdzywojennym stanowi³ rezydencjê Andrzeja Skrzyñskiego, ministra spraw zagranicznych, premiera II Rzeczypospolitej. - Rodzinne mauzoleum Skrzyñskich i Sobañskich w kszta³cie piramidy. - Cmentarz wojenny nr 125. Kwiatonowice: - Ogród dworski z najwiêkszym w gminie skupiskiem drzew - pomników przyrody, w tym z egzotyczn± katalp±.
Atrakcje turystyczne
Malownicze tereny gminy Gorlice, walory historyczne, czyste powietrze, cisza lasów i spokój oraz go¶cinno¶æ mieszkañców sprawiaj±, ¿e jest to wspania³e miejsca dla turystów, na których czekaj± gospodarstwa agroturystyczne, z tradycyjn± kuchni± opart± na ekologicznej ¿ywno¶ci. S± one doskona³± baz± wypadow± na wyprawy piesze, rowerowe i przeja¿d¿ki konne. Na terenie gminy znajduj± siê interesuj±ce obiekty zabytkowe i turystyczne. Letniskow± miejscowo¶ci± jest Szymbark, otoczony lesistymi masywami Ma¶lanej Góry (753m npm) i stanowi±cej rezerwat przyrody Jeleniej Góry. Podziwiaæ tu mo¿na rzadk±, chronion± paproæ - jêzycznik zwyczajny. Na jej po³udniowym stok znajduje siê osuwiskowe jeziorko, zwane beskidzkim „Morskim Okiem”. Wzgórza wznosz±ce siê na terenie gminy stanowi± wspania³e miejsca widokowe na panoramê Beskidu Niskiego i Pogórza Karpackiego. Pobliskie stoki Beskidu Niskiego stwarzaj± dobre warunki do uprawiania sportów zimowych, a rzeka Ropa umo¿liwia sp³yw kajakowy. W lasach mo¿na zbieraæ grzyby i jagody, a w czystych rzekach ³owiæ ryby.
Turystyka lokalna
Przez teren gminy przebiega Szlak Architektury Drewnianej.
* Szlak Cmentarzy Wojennych z I Wojny ¦wiatowej.
* Projektowany jest Szlak Naftowy
Obs³uga ruchu turystycznego
1. Gorlickie Centrum Informacji, Gorlice - ul. Legionów 3, tel. (0-18) 353-50-91 e-mail: gci@ite.gorlice.pl
2. Biuro Promocji Gminy - O¶rodek Kultury Gminy Gorlice, 38-300 Gorlice, ul. Bardiowska 1, tel. (0-18) 353-01-25
3. PTTK Informacja Turystyczna, 38-300 Gorlice, ul. Pi³sudskiego 6, tel. (0-18) 352-16-88
¬ród³o/wiêcej: www.gmina.gorlice.pl