Facebook
21 listopada 2017 18:28
Imieniny: Janusza, Marii, Konrada
A A A
FAIL (the browser should render some flash content, not this).
FAIL (the browser should render some flash content, not this).
FAIL (the browser should render some flash content, not this).
Dwory i pałace
Redaktor: Ewa Żarnowska    11.02.2014. Drukuj Powiadom Znajomego

Ziemia gorlicka to nie tylko piękne górskie krajobrazy, ale również liczne zabytki architektury sakralnej i świeckiej. Wśród tych ostatnich na szczególną uwagę zasługują obiekty budownictwa rezydencjonalnego i obronnego. Kasztel w Szymbarku, dwór w Jeżowie, pałace w Siarach i Zagórzanach to zabytki znane w całym kraju, prawdziwe „perełki” o wyjątkowych walorach historycznych i architektonicznych.

Renesansowy kasztel w Szymbarku

Początki wzniesionego na stromej skarpie nad rzeką Ropą dworu sięgają I połowy XVI wieku, kiedy to Gładyszowie, właściciele ogromnych terenów na tym obszarze, wznieśli gotycki budynek. Obecna renesansowa forma została nadana mu pod koniec XVI i na początku XVII wieku. W XIX i XX wieku dwór znacznie podupadł. Dziś jest po generalnym remoncie, który przywrócił mu dawny blask. Znajduje się w nim Ośrodek Konferencyjno-Wystawienniczy Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach dostępny do zwiedzania.
Piętrowy, podpiwniczony budynek wzniesiony jest z kamienia i cegły, na planie prostokąta, w którego narożach wznoszą się kwadratowe alkierze. Szczególnie pięknie prezentuje się wieńcząca cały obiekt renesansowa attyka, poniżej której uwagę zwraca ozdobny arkadowy fryz z dekoracją sgraffito. Warto również zwrócić uwagę na renesansową kamieniarkę okien i drzwi. Dwór uznawany jest za perłę renesansowej architektury obronnej w Polsce. Obok niego znajduje się Skansen Wsi Pogórzańskiej, gdzie zobaczyć można tradycyjne drewniane budownictwo regionu.

Pałac Długoszów w Siarach

Pałac wzniesiony został na początku XX wieku przez Władysława Długosza, przemysłowca naftowego, późniejszego Ministra dla Galicji, senatora II Rzeczypospolitej, Prezesa Polskiego Towarzystwa Naftowego, osobę wielce zasłużoną dla rozwoju ziemi gorlickiej. Jego podobiznę wraz z najbliższą rodziną oglądać może dziś każdy w prezbiterium nowego kościoła w Sękowej na przedstawieniu F. Wygrzywalskiego Adoracja Marii przez lud.
Pałac został częściowo zniszczony w czasie I wojny wiatowej, a później przez pożar w 1928 roku. Odbudowany w jeszcze okazalszym kształcie do końca II wojny światowej pozostawał w rękach Długoszów. Później przejęło go państwo, obecnie jest własnością prywatną. W 1966 roku kręcono tu zdjęcia do filmu Cierpkie Głogi z Barbarą Kraftówną, Andrzejem Kopiczyńskim i... Konstantym Miodowiczem, późniejszym szefem kontrwywiadu i  posłem.
Murowany, wzniesiony w stylu eklektycznym z elementami secesji obiekt jest jednym z piękniejszych przykładów architektury rezydencjonalnej w południowej Polsce. O wyjątkowym i niepowtarzalnym wyglądzie pałacu decyduje nieregularny rzut, rozbudowane wielopołaciowe dachy, kontrastowa kolorystyka elewacji, wysokie okna, boniowania. Uwagę przyciąga także bogaty detal zdobniczy zewnętrznych elewacji w formie falistych linii i łuków. Pałac otoczony jest rozbudowanym krajobrazowym parkiem z licznymi alejkami, klombami, pergolą. Całości dopełniają liczne rzeźby oraz romantyczny staw z wysepką, na której znajduje się rzeźbiona grupa Neptuna.

Dwór w Jeżowie

Początki dworu obronnego w Jeżowie sięgają najprawdopodobniej XV wieku, w następnym stuleciu został przebudowany i rozbudowany, m.in. w 1544 roku, o czym informuje tablica nad wejściem. Gościli tu Artur Grottger oraz Stanisław Wyspiański. Piętrowy, murowany dwór wzniesiony jest na planie prostokąta, z basztą-alkierzem w narożniku. Nakrywa go wysoki, gontowy dach. Wewnątrz zachowane są fragmenty późnorenesansowej polichromii. Właścicielem obiektu jest Zespół Szkół Plastycznych w Tarnowie.

Pałac w Zagórzanach

Pałac zbudowany został w latach 1834-1839 przez Tadeusza Skrzyńskiego według projektu Franciszka Marii Lanciego. Wzniesiony w stylu neogotyckim, czteroskrzydłowy, z dużym dziedzińcem, wieżą i tarasem. Obiekt zachwyca asymetryczną, rozbudowaną bryłą oraz bogatym kamieniarskim detalem. W latach 1945--1989, kiedy mieścił się tu Dom Dziecka, obiekt podupadł. Obecny właściciel prowadzi prace renowacyjne. Niedaleko pałacu znajduje się oryginalny grobowiec Skrzyńskich w kształcie piramidy z wkomponowanym w nią krzyżem. Spoczywa tu m.in. Aleksander Skrzyński, premier II Rzeczypospolitej w latach 1925-1926.

(Pałac i cała posiadłość dworska w Zagórzanach są obecnie własnością prywatną, w trakcie remontu)

1.
tn_0and4more_tonemapped.jpg
2.
tn_dsc_0350.jpg
3.
tn_dsc_0369.jpg
4.
tn_dscn7226.jpg
5.
tn_dscn7229.jpg
6.
tn_dwór w jeżowie.jpg
7.
tn_dwór w ropie.jpg
8.
tn_img_0416.jpg
9.
tn_img_0421.jpg
10.
tn_img_0422.jpg
11.
tn_kasztel w szymbarku.jpg
12.
tn_pałac władysława długosza w siarach.jpg
13.
tn_pict0052.jpg
14.
tn_pict0056.jpg
15.
tn_siary 008.jpg
16.
tn_siary 101.jpg
17.
tn_siary 111.jpg
18.
tn_siary 112.jpg
19.
tn_wozownia.jpg
20.
tn_zagórzany.jpg
21.
tn_zamek zagorzany.jpg
 

 
KONTAKT
Starostwo Powiatowe w Gorlicach
38-300 Gorlice
ul. Biecka 3
tel.: (018) 353 53 80
fax: (018) 353 75 45
mail: starostwo@powiatgorlicki.pl