Facebook
17 grudnia 2017 05:08
Imieniny: Olimpii, Łazarza, Jolanty
A A A
FAIL (the browser should render some flash content, not this).
FAIL (the browser should render some flash content, not this).
FAIL (the browser should render some flash content, not this).
W hołdzie gorlickim legionistom
Redaktor: Ewa Żarnowska    24.11.2017. Drukuj Powiadom Znajomego
Komisja Edukacji, Kultury i Sportu Rady Powiatu Gorlickiego pod przewodnictwem Zofii Kamińskiej w składzie: Krzysztof Flądro, Zygmunt Fryczek, Marek Ludwin, Andrzej Matusik i Adam Urbanek odbyła wyjątkowe, historyczne posiedzenie. Zaproszono na nie m.in. nauczycieli i młodzież z gorlickich szkół ponadpodstawowych, by wysłuchali prelekcji Andrzeja Ćmiecha na temat „Legioniści gorliccy w służbie niepodległej Polski".



- Dziękuje serdecznie Panu Andrzejowi Ćmiechowi za przyjęcie naszego zaproszenia i przybliżenie nam historii legionistów wywodzących się z Ziemi Gorlickiej - mówiła przewodnicząca Zofia Kamińska. Jesteśmy u progu roku jubileuszowego 100. rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę i ten wykład to nasz wkład w upamiętnienie bohaterów tamtego czasu. Mam nadzieję, że skłoni on młodzież i nas wszystkich do studiowania tej pięknej, bohaterskiej karty historii Polskiej i  do refleksji nad dziejami naszego kraju. Podobne wykłady będą także zorganizowane dla młodzieży szkół w Bieczu i Bobowej – podkreśliła Zofia Kamińska.

Andrzej Ćmiech to pracujący w Kuźni Glinik, historyk amator z wiedzą profesora. To dzięki jego żmudnej, odkrywczej pracy wiemy m.in., że... Polska mogła mieć króla z Gorlic, czyli Jana Pieniążka, współwłaściciela Gorlic od połowy XVII do początków XVIII wieku. To autor wystaw o tematyce bibliofilskiej oraz filatelistycznej, ale przede wszystkim autor wielu książek. Najważniejsze to:„Państwo Gorlickie”, „Ksiądz Bronisław Świeykowski” „Osobistości i Miejsca Ziemi Bieckiej w Twórczości Wacława Potockiego” , „Dzieje Kuźni GLINIK” , „Krajobraz Gorlic po Bitwie”, „Diariusz Dni Grozy w Gorlicach”. Jego dziełem są także historie czasem krwawe, czasem straszne, a nawet rozpustne, czyli książka "Dawno temu w Gorlicach i... okolicach” oraz pięknie ilustrowane "Kazimierzowskie nadania i lokacje dla ziemi gorlickiej”, wydane we współpracy z wykładowcą języka łacińskiego na Uniwersytecie Wrocławskim - Agnieszką Frańczyk-Cegłą. Od wielu lat dzieli się z nami swoją wiedzą w Gazecie Gorlickiej i czasopismach regionalnych, odkrywając nieznane czy zapomniane wydarzenia i postacie historyczne. 
Po ponad 10-letniej pracy  "wykuł" swoim piórem album „Gorliccy Legioniści” pełen unikatowych zdjęć o dziejach naszych walecznych przodków. Właśnie to dzieło było kanwą jego wykładu, który miał miejsce w sali audiowizualnej Centrum Kształcenia Praktycznego i Ustawicznego w Gorlicach.

Podczas wykładu Andrzej Ćmiech mówił m.in:

„Nasi legioniści spotkali się jesienią 1915 r. na Wołyniu podczas austriackiej ofensywy na Łuck. "Burza, która już dość długo wisiała jak zmora nad Europą, wybuchła nareszcie w sierpniu 1914 r. Wydano nakaz mobilizacyjny - lud wprost od kosy i sierpa tłumnie spieszy do kolei i dalej - na wojnę. W ciągu dwóch dni Szymbark opustoszał, wyjechał mój brat i koledzy - zapanowała złowroga cisza - wszystkie oczy zwróciły się na północ na Warszawę i Petersburg, dokąd za dwa miesiące miały dotrzeć nasze zwycięskie wojska. Wszystkich ogarnął ogólny zapał do walki z Rosją. W Krakowie połączyły się wszystkie stronnictwa polskie, utworzyły Naczelny Komitet Narodowy i wezwały cały naród do walki z Rosją, odwiecznym Polski wrogiem. Zaczęto tworzyć legiony. I ja też bezzwłocznie zapisałem się do drużyny gorlickiej" - pisał przed stu laty w swym pamiętnik Wojciech Tomczyński legionista 1. Brygady Józefa Piłsudskiego.
Legioniści rekrutowali się z drużyn sokolich Że powstała taka duża drużyna, w tym zasługa patriotycznego środowiska gorlickiego, które ukształtowało się w Gorlicach po upadku powstania styczniowego. Środowisko to z Wojciechem Biechońskim na czele w 1892 r. założyło Towarzystwo Gimnastyczne ,,Sokół" - organizację, która miała służyć idei odzyskania niepodległości. I tak było w rzeczywistości. Organizacja ta oprócz rozbudzenia patriotyzmu wśród młodych gorliczan w przededniu wybuchu I wojny światowej prowadziła szkolenie wojskowe gorlickiej młodzieży zorganizowanej w Polowych Drużynach Sokolich oraz w Drużynach Bartoszowych. Z nich to rekrutowali się przyszli legioniści.
Kiedy pod koniec sierpnia 1914 r. utworzono Komisariat Wojskowy, wydał odezwę wzywającą gorliczan do zgłaszania się ochotników do tworzącego się oddziału gorlickiego. Zgłosiło się ponad stu ochotników. Z nich to wybrano najbardziej przydatnych do służby wojskowej, odsyłając ich do zorganizowanego naprędce obozu werbunkowego w budynku Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół". Tam zostali przebadani, wyposażeni w sprzęt wojskowy i przeszkoleni. Ochotnicy wyjeżdżali dwukrotnie. Stamtąd też 13 września 1914 r. po uroczystym pożegnaniu na dworcu kolejowym w Gorlicach 68 ochotników zostało wysłanych pod dowództwem Wojciecha Kołodziejskiego do Krakowa. To wydarzenie wspomina Wojciech Tomczyński w swoim pamiętniku: "Wyjazd nasz nastąpił niespodziewanie dnia 13 września [1914 r.] - wyjeżdżaliśmy ze śpiewem na ustach zasypani kwieciem przez gorlickie panny, opłakiwani przez poczciwe matrony, żegnani wśród łez przez Eksc. Długosza i kilkutysięczną publiczność". Drugą grupę liczącą 38 ochotników wysłano 21 września 1914 r. marszem pieszym do Nowego Sącza, a stamtąd do Choczni pod Wadowicami, gdzie znajdował się obóz szkoleniowy Legionów Polskich. Pomyślnie rozwijającą się akcję werbunkową przerwało zajęcie Gorlic przez wojska rosyjskie.
Ochotnicy gorliccy zostali wcieleni do 1. Pułku Legionów, który po reorganizacji w grudniu 1914 r. stał się I Brygadą Józefa Piłsudskiego. W jej szeregach brali oni udział w wyprawie kieleckiej, bitwach pod Nowym Korczynem, Opatowcem, Laskami i Krzywopłotami, Łowczówkiem, walkach pozycyjnych nad Nidą i Konarami oraz bitwach pod Garbowicami, Ożarowem, Tarłowem, Urzędowem, Babinem, Jastkowem i Czepielami. Brali udział w wyprawie poleskiej i wołyńskiej walcząc nad Styrem i pod Kostiuchnówką.
Wielu gorlickich ochotników, szczególnie tych z drugiego rzutu, trafiło do 3. Pułku Legionów, a potem do II Brygady Legionów. Skierowani w Karpaty toczyli boje w 1914 r. pod Rafajłową, Mołotkowem, Zieloną i Nadwórną, a w 1915 r. brali udział w kampanii besarabsko-bukowińskiej walcząc pod Sadogórą, Rarańczą i Rokitną.
Po przełamaniu frontu pod Gorlicami 2 maja 1915 r. wznowiona została w Gorlicach działalność werbunkowa do Legionów Polskich. Ochotnicy, którzy się zgłosili zostali wcieleni do III Brygady Legionów, zasilając 6 pp. Wszyscy gorliccy legioniści spotkali się jesienią 1915 r. na Wołyniu, biorąc udział w austriackiej ofensywie nacierającej od Stochodu na Łuck. Kampania wołyńska Legionów Polskich zakończona została jesienią 1916 roku i była kresem udziału wojsk polskich w I wojnie światowej u boku państw centralnych...”
.

Część swojego wykładu Andrzej Ćmiech poświęcił także postaci Wodza Naczelnego Wojska Polskiego Józefowi Piłsudskiemu oraz jego osobistemu adiutantowi Bolesławowi Wieniawie-Długoszowskiemu – generałowi dywizji Wojska Polskiego i dyplomatacie.

Wszystkich zainteresowanych tematem zapraszamy do lektury książki Andrzeja Ćmiecha „Gorliccy Legioniście”.

 

O jednym z bohaterów książki – legioniście z Bugaja Michale Firlicie napisaliśmy na naszym fanpage /powiatgorlicki  

W jubileuszowym roku odzyskania niepodległości będziemy przybliżać także sylwetki innych bohaterów Ziemi Gorlickiej.

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
KONTAKT
Starostwo Powiatowe w Gorlicach
38-300 Gorlice
ul. Biecka 3
tel.: (018) 353 53 80
fax: (018) 353 75 45
mail: starostwo@powiatgorlicki.pl