„W 2005 roku sędzia Aleksander Potocki wraz z małżonką Marią przynieśli do Biblioteki Pedagogicznej w Gorlicach pokaźną teczkę pożółkłych dokumentów. Zwrócił się z prośbą, aby się nimi zaopiekować, bo może komuś się przydadzą. Poczułam na sobie wielką odpowiedzialność. Wiedziałam, że muszę się tym zająć. Trochę czasu upłynęło, ale dziś, nie ukrywam, jestem dumna. Naszą pamięć kierujemy tą książką w stronę ludzi i wydarzeń, które miały miejsce 70 lat temu. Było to możliwe dzięki wspaniałej współpracy ze Starostwem Powiatowym w Gorlicach, które zostało fundatorem wydania. Wdzięczna jestem wszystkim, którzy mnie wspierali. Dziękuję starostom, zarządowi powiatu, przewodniczącej  Komisji Edukacji, naczelnikowi wydziału edukacji Tadeuszowi Mikrutowi, dyrektorowi MDK – wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tej książki.” - mówiła Maria Cieśla podczas promocji dzieła. Przypomniała także postać Aleksandra Potockiego – wieloletniego prezesa Sądu Rejonowego w Gorlicach, człowieka niezwykłego, który bardzo aktywnie działał w ruchu oporu, a po wojnie pracował w Okręgowej Komisji  Badania Zbrodni Hitlerowskich i miał ogromną wiedzę na tema tajnego nauczania w powiecie gorlickim

    Gratulacje dla autorki opracowania przekazali m.in. wicestarosta Karol Górski oraz przewodnicząca Komisji Edukacji Zofia Kamińska. Wicestarosta powiedział m.in. „...Jesteśmy dumni, iż mogliśmy uczestniczyć w procesie powstania tego historycznego dzieła poprzez sfinansowanie jego wydania. Tym sposobem, za pośrednictwem bibliotek, „światło prawdy, życie pamięci” dotrze do szerokiego grona odbiorców”. Zofia Kamińska dodała „Dziękuję za przybliżenie postaci nauczycieli lat okupacji niemieckiej, którzy z narażeniem życia nieśli „kaganek oświaty” do spragnionej wiedzy młodzieży. Wyrażam przekonanie, że w ten sposób wspólnie wypełniliśmy obowiązek pamięci, która jest przewodniczką życia i przyszłości.”

Uroczystość uświetnił występ młodzieży z Młodzieżowego Domu Kultury w Gorlicach, która przybliżyła fragmenty książki oraz wykonała kilka wzruszających pieśni.

1.	2.	3.	4.
5.	6.	7.	8.
9.	10.	11.	12.
13.	14.	15.	16.

    „Tajne nauczanie na terenie powiatu gorlickiego w latach 1939 – 1945 – Materiały źródłowe ze zbiorów Aleksandra Potockiego” to zbiór dokumentów potwierdzających heroizm nauczycieli i uczniów w czasie II wojny światowej. Inicjatorką jej powstania była Maria Cieśla - kierownik  Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Nowym Sączu – Filia w Gorlicach. To właśnie ona otrzymała od Aleksandra Potockiego zbiór dokumentów dotyczących tajnego nauczania w powiecie gorlickim oraz protokoły z przesłuchań i materiały z pracy Okręgowej Komisji  Badania Zbrodni Hitlerowskich w Rzeszowie. Tematem zainteresowała Komisję Edukacji, Dziedzictwa Kulturowego oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych Rady Powiatu Gorlickiego. Komisja pod przewodnictwem Zofii Kamińskiej zgłosiła wniosek do Zarządu Powiatu o wsparcie tego unikatowego i bardzo potrzebnego wydawnictwa. Zarząd Powiatu zadecydował o sfinansowaniu całego (500 egz.) nakładu książki. Redakcji dzieła podjęły się Maria Cieśla i Anna Rąpała z gorlickiej Biblioteki Pedagogicznej. Projekt okładki wykonał Wojciech Haberek. Wydawcą książki jest Ośrodek Organizacji Rozwoju „DIMAR” w Gorlicach.
    W słowie wstępnym do książki Wiesław Knapik napisał „Publikacja ta dzieli się na trzy zasadnicze części. W pierwszej z nich zawarte są wspomnienia samych uczestników tajnego nauczania, w drugiej podane są protokoły z przesłuchań świadków tajnego nauczania, prowadzonych przez  Okręgową Komisję  Badania Zbrodni Hitlerowskich w Rzeszowie, a w trzeciej zestawienia zbiorcze uczniów i nauczycieli z powiatu gorlickiego. Wszystkie zgromadzone materiały znajdowały się w posiadaniu Pana Aleksandra Potockiego, Prezesa Sądu Powiatowego w Gorlicach, który w latach okupacji był łącznikiem między grupami uczącej się młodzieży...”
    Książka wydana została w 70. rocznicę wybuchu drugiej wojny światowej. Jako dokument lat okupacji w powiecie gorlickim trafi do wszystkich bibliotek pedagogicznych w Małopolsce oraz wszystkich bibliotek, także szkolnych, w powiecie gorlickim.

A oto fragmenty wspomnień:
- ucznia Zygmunta Henryka :
„...Otwierać policja – rozlega się wołanie i kolby karabinów o mało już nie wywalą bramy. Zaraz, zaraz, już otwieram. Wchodzi ich dwóch: jeden brązowy kołnierz, drugi cywil /pewnie Volksdeutsch, bo umie po polsku/ . Ten ostatni tak energicznie wkracza do pokoju, że zawadził karabinem o wąskie drzwi, co wprawiło go w jeszcze gorszy humor. Światło latarki obiega jasną plamą wszystkie kąty, jakby przetrząsało każdą skrytkę. W Janku zamiera serce, wzrok biega za posuwającym się po ubogich meblach promieniem. Właśnie w tej chwili pada na nieszczęsny kosz, który już nieraz służył jako schowek na zakazaną wiedzę...”.
- nauczyciela Jana Więckowskiego:
„...Grupa złożona z 6 uczniów przybyła na naukę. Zgromadzili się przy stole i prowadziliśmy lekcje języka łacińskiego i niemieckiego. Na to nagle wpadają Niemcy, otaczają cały dom, zaś część wchodzi do mieszkania z porucznikiem na czele i pytają o mnie. Nie było mowy o ucieczce uczniów, bo wszystkie wyjścia obstawione były przez Niemców. Nie namyślając się wiele, zebrałem wszystko co dotyczyło łaciny i wsunąłem pod szafkę nocna obok łóżka, pozostawiając jedynie podręczniki języka niemieckiego i wypracowania sporządzone przez uczniów. Wpadłszy do mego pokoju niemiecki porucznik pyta ostro – co tu robię i co tu robią ci młodzi...”
Jak się zakończyły  te historie oraz wiele innych równie dramatycznych o tym warto przeczytać w książce  „Tajne nauczanie na terenie powiatu gorlickiego w latach 1939 – 1945...”.